Maraykanka ayaa muujiyey inuu taageerayo in sannad kale la sii wado adeegyada Qaramada Midoobay ay u fidiso howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya. Isbeddelkan ayaa soo baxay iyadoo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay qorsheeyey inuu 17-ka Nofeembar kulan gaar ah ka yeesho mustaqbalka AUSSOM iyo taageerada hawlgalka. Warka ku saabsan mowqifka Maraykanka wuxuu ka duwan yahay go'aan rasmi ah oo Golaha Ammaanku ku cusboonaysiiyey muddada hawlgalka.
AUSSOM waa howlgalka taageerada iyo xasillinta ee Midowga Afrika, halka UNSOS ay tahay xafiiska Qaramada Midoobay ee bixiya adeegyo saadka iyo taageero hawlgal. Kala duwanaantani waa muhiim. Ciidamada howlgalka ku jira waxay qabtaan shaqooyin amni, balse waxay u baahan yihiin sahay, gaadiid, adeeg caafimaad, xarumo iyo hab lagu dhaqaajiyo qalabka iyo shaqaalaha. Haddii taageeradaas la yareeyo iyadoo hawshii amni aan isbeddelin, awoodda howlgalka ayaa hoos u dhici karta.
Warbixin ay AFP soo saartay 16-ka Nofeembar ayaa sheegtay in Washington ay ka laabatay qorshe hore oo ku saabsanaa joojinta taageerada maaliyadeed iyo soo afjaridda qaab-dhismeedka taageerada ee Qaramada Midoobay. Isbeddelku wuxuu siin karaa wadahadallada diblomaasiyadda waqti dheeraad ah. Hase yeeshee, taageeridda sii wadista UNSOS ma qeexayso dhammaan kharashaadka hawlgalka ama inta ay dowladaha kale diyaar u yihiin inay bixiyaan.
Waxaa jira saddex go'aan oo kala duwan oo mararka qaarkood warbixinnada lagu isku qaso. Kan koowaad waa mowqifka waddan xubno ka ah Golaha Ammaanka. Kan labaad waa go'aanka rasmiga ah ee Golaha, kaas oo ku xiran qoraal iyo habraac. Kan saddexaad waa hirgelinta dhaqaale iyo hawlgal ee go'aankaas. Taageero siyaasadeed oo sannad dheeraad ah la siinayo ma xaqiijinayso in dhammaan saddexda heer la soo afjaray.
Warbixinta Security Council Report ee 16-ka Nofeembar waxay sharxaysay in kulanka 17-ka Nofeembar la filayay inuu noqdo mid gaar ah. Waxaa la filayay in masuuliyiin Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika ay xog ka siiyaan Golaha xaaladda hawlgalka, iyada oo sidoo kale laga hadlayo arrimaha la xiriira cunaqabataynta Al-Shabaab. Kulan gaar ah wuxuu noqon karaa meel aragtiyo lagu kala caddeeyo, iyadoo aan qasab ahayn inuu soo saaro qaraar cusub oo isla maalintaas la ansixiyo.
Muran ku saabsan muddada taageerada wuxuu saameeyaa dhinacyo badan. Dowladaha ciidanka bixiya waxay ka walaacsan karaan kharashaadka iyo masuuliyadda askartooda. Hoggaanka hawlgalka wuxuu ka baqayaa in qorshe amni lagu dhawaaqo iyada oo aan la helin sahaydii lagu fulin lahaa. Dadka ku nool deegaanada ay ciidamada ka shaqeeyaan waxay danaynayaan cidda ilaalinaysa amnigooda haddii ciidamada caalamiga ahi ka baxaan.
Waxaa sidoo kale taagan su'aasha wareejinta masuuliyadda amniga. Taariikh ama jadwal keliya ma caddeeyo in ciidamada gudaha ay diyaar u yihiin hawsha. Diyaargarowga waxaa lagu qiimeeyaa tababar, saanad, hoggaan, lacag joogto ah iyo awoodda lagu ilaaliyo bulshooyinka. Haddii hawlgal caalami ah la kordhiyo iyadoo aan la xallin dhibaatooyinkan, muddo kordhintu waxay dib u dhigaysaa go'aan adag oo weli taagan.
Puntland waxay leedahay dan amni oo u gaar ah iyo hay'ado fulineed oo ka shaqeeya dhulkeeda. Go'aannada caalamiga ah ee ku saabsan Soomaaliya waxay yeelan karaan saameyn ka baxsan xarumaha dowladda Muqdisho. Sidaas darteed, qorshe qaran oo lagu wareejinayo masuuliyadda amniga wuxuu u baahan yahay caddeyn ku saabsan kaalinta maamullada iyo hay'adaha kala duwan. Qorshe aan mas'uuliyadahaas si fiican u kala qeexin wuxuu keeni karaa khilaaf marka la gaaro marxaladda fulinta.
Dhinaca Golaha Ammaanka, su'aasha ugu muhiimsan ma aha oo keliya in sannad kale lagu daro. Waa in la ogaado waxa la filayo in sannadkaas lagu qabto, cidda bixinaysa kharashka, heerka ay ciidamada gudaha diyaar u yihiin iyo sida loo qiimeynayo horumarka. Qodobbadaas waxay kala saari doonaan taageero waxtar leh iyo dib u dhac aan lahayn qorshe cad.
Mowqifka cusub ee Washington ayaa sidaas ku yeeshay muhiimad diblomaasiyadeed. Wuxuu yareyn karaa khatarta in wadahadalladu ku dhammaadaan taageero la'aan degdeg ah. Go'aan kama dambays ah iyo miisaaniyad fulineed oo dhamaystiran weli waxay u baahan yihiin xaqiijin gaar ah. Warbixin kasta oo ka hadlaysa 17-ka Nofeembar waa inay kala saartaa waxa la filayay, waxa laga wada hadlay iyo wixii si rasmi ah loo ansixiyey.
Kormeerka miisaaniyadda wuxuu u baahan yahay kala caddayn ku saabsan lacagta ay Qaramada Midoobay bixiso, kaalinta deeq-bixiyeyaasha iyo mas’uuliyadda Midowga Afrika. Haddii hay’ad kasta ay ku tiirsanaato in dhinaca kale daboolayo kharash gaar ah, waxaa dhici karta meel bannaan oo aan cidina qaadin. Taasi waxay muhiim u tahay sahayda, adeegyada degdegga ah iyo qorsheynta hawlgallada. Qaraar si cad u magacaaba awoodaha iyo waajibaadka ayaa ka waxtar badan ballanqaad aan lahayn qaab fulineed oo la hubin karo.
