Emergency Lawyers waxay 10 Oktoobar sheegtay in 41 qof, oo ay ku jiraan siddeed carruur ah iyo haween badan, lagu dilay duqayntii drone-ka ee maalintii ka horreysay ka dhacday Abu Shandi, gobolka Blue Nile ee Suudaan. Ururka xuquuqdu wuxuu eedeeyay Ciidamada Taageerada Degdegga ah, ee RSF. Weerarku wuxuu ku dhacay dad barakacay oo xadka Itoobiya u dhow ku urursanaa, isagoo xaalad cusub oo degdeg ah ku kordhiyay qoysas durba dagaalka uga cararay oo biyo, hoy iyo nolol raadinayay.
Xogta cusub waxay daba socotaa warbixintii Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan ee 9 Oktoobar, oo ahayd 31 dhintay iyo 19 dhaawacmay, sida Anadolu werisay. Shabakadu waxay sheegtay in afar carruur ahi ku jireen dadka dhintay, lix carruur ah iyo siddeed haween ahna dhaawacmeen. Dawladda Blue Nile waxay markii hore sheegtay ugu yaraan 30 dhimasho, waxayna dalbatay baaritaan caalami ah. Xogtu waxay soo baxaysay laba maalmood, iyadoo daryeelka caafimaad iyo aqoonsiga dhibbanayaashu baahiyo degdeg ah ku ahaayeen bulshooyinka deegaanka.
Xafiiska gargaarka QM wuxuu cambaareeyay weerarka la soo sheegay. Denise Brown, isku-duwaha QM ee Suudaan iyo gargaarka bani’aadannimada, waxay dalbatay isla xisaabtan, waxayna tilmaantay ixtiraam la’aan sharciga caalamiga ah ee bani’aadannimada. Isbahaysiga Sudan Founding Alliance, ee TASIS, oo RSF ku jirto, wuxuu masuuliyadda ku diiday afhayeen Ahmed Tugud Lisan, sida warbixinnada bayaankiisa sheegeen. Isbahaysigu wuxuu taa beddelkeeda Masar ku eedeeyay fulinta weerarka. Eedaymaha iska soo horjeeda waxay la socdaan dalabyo dhimashada lagu baadho.
Abu Shandi waxay ku taal degmada Wadal Mahi. Radio Tamazuj waxay soo xigatay Ali Hajjo, xoghayaha guud ee Ururka Bulshada Rayidka ah ee Blue Nile, oo sheegay in la garaacay xarun biyo oo deegaanka ku taal, laguna magacaabo Medina 6. Warbixintaas hore waxay dhimashada ku sheegtay in ka badan 20 qof, iyadoo dad badan ku tilmaantay haween iyo carruur. Xarunta biyaha ee Hajjo sharaxay waxay ahayd meel dadka barakacay isugu yimaadaan si ay u helaan baahi nolol maalmeed oo aasaasi ah.
Ilo deegaanka ah oo Sudan Tribune soo xigatay ayaa dadka la garaacay ku sheegay dahab-qodayaal. Radio Tamazuj waxay soo xigatay dhaqdhaqaaqe Issam Geisan oo sheegay in qoysas barakacay ay dahab qodis yar u galeen gargaar la’aan. Dakhli raadintu waxay geeysay isla deegaanka dadku biyaha u yimaadaan. Geisan wuxuu dalbaday gargaar caafimaad oo degdeg ah iyo baaritaan, xilli qoysas guryahoodii waayay ay wajahaan dhaawac iyo dhimasho ku dhacday dadkii noloshooda taageerayay.
Weerar gaar ah oo dagaal socda dhexdiisa ka dhacay
Weerarka Abu Shandi waa dhacdo ka duwan weerarkii 7 Oktoobar ee Damazin oo PUNT NEWS hore u werisay. Warbixintaas waxay dhimashada ugu yaraan afar haween ah u nisbeeysay Emergency Lawyers. Labada dhacdo waxay khuseeyaan Blue Nile, oo Damazin ay caasimad u tahay, laakiin waxay leeyihiin taariikho, goobo iyo dhibbanayaal kala duwan. Dhimashada cusub waxay sii kordhinaysaa khatarta qoysaska barakacay ee gobolka, oo isla toddobaadkan hore ugu dhaawacmay weerarro goobo rayid ah lagu qaaday.
Khatarta sahayda aasaasiga ahi waxay ka sii gudubtaa Blue Nile. WFP waxay sheegtay in weerar dhacay 3 Oktoobar uu ku dhacay laba baabuur oo calaamado cad leh, oggolaanshona ku socda, kana tagay Dilling kuna socday Kadugli, South Kordofan, uuna dilay darawal. Hay’addu waxay cambaareysay weerarka, waxayna dalbatay marin gargaar oo ammaan ah. Gaadhi gargaar sida iyo dad biyo raadinaya waxay labaduba baahiyaha caadiga ah dhex gelinayaan rabshadaha Suudaan ku baahaya.
Warbixinnadani waxay muujinayaan meelo kala duwan oo badbaadada rayidku khatar kala kulmayso: biyo helid, lacag kasbasho barakac kaddib, iyo cunto gaadiid lagu gaadhsiiyo. Dhacdooyinku waxay ka dhaceen gobollo kala duwan iyo waqtiyo kala duwan. Mid kastaa wuxuu carqaladeeyay hawl ay dadka barakacay ku tiirsan yihiin, isagoo amni darrada ka sii fidiyay dagaalkii guryahooda ka kaxeeyay. Hoygu wuxuu bixiyaa ammaan xaddidan haddii hawlaha nolol maalmeedku qoysaska gelinayaan rabshado cusub oo ay ku dhaawacmi karaan.
Dawayntu waxay abuuraysaa baahi kale oo degdeg ah. Kaddib safar Darfur lagu tagay, WHO waxay shirkeedii 6 Oktoobar ka warrantay shaqaale iyo dawooyin yaraan. Hay’addu waxay sheegtay in jawaabteeda guud ee Suudaan u baahan tahay $97.7 milyan, ayna heshay qiyaastii $22 milyan. Farqigaas maalgelintu wuxuu xaddidayaa jawaab durba daryeel ku bixinaysa barakac ballaadhan, xilli weerarro cusub dhaawacyo kale geeyaan adeegyo dagaalka socda ku daalay.
Kordhintii Golaha Ammaanka ee cunaqabataynta Darfur, 8 Oktoobar, waxay khusaysaa qayb kale oo Suudaan ah iyo nidaam caalami ah oo dhaqan gelin. Kordhintu waxay sii haysaa nidaam hore u jiray oo Darfur ku wajahan. Dadka Blue Nile ku dhaawacmay, baahiyuhu way ka degdeg badan yihiin: gaadhista daryeel caafimaad iyo helidda caawimada ay u baahan yihiin barakac kale kaddib.
Weerar kale oo la soo sheegay ayaa 10 Oktoobar macdan-qodayaal ku dilay xadka waqooyiga Suudaan ee Masar u dhow, sida Emergency Lawyers sheegtay. Dawladdu waxay 12 Oktoobar shaacisay baaritaanka dhacdadaas. Blue Nile, baahiyaha dhow waxay weli yihiin dawaynta dhaawacyada, aqoonsiga dadka dhintay iyo caawinta qoysaska barakacay. Weerarka Abu Shandi wuxuu khasaare kale u keenay dad nolol dib u dhisaya qax kaddib, isagoo ilaalinta ku xidhaya goobaha biyaha, shaqada iyo waddooyinka ay badbaadadooda maalinlaha ahi ku tiirsan tahay.