Madasha Ganacsiga Midowga Yurub iyo Soomaaliya waxay 5-6 Oktoobar Muqdisho isugu keentay shirkado Yurub iyo Soomaali ah, hay’ado dowladeed iyo hay’ado maalgelin. Barnaamijka Guddiga Yurub wuxuu kulanka udub-dhexaad uga dhigay beeraha, tamarta, adeegyada dijitaalka ah iyo gaadiidka ganacsiga. Ujeeddada hawshu waxay ahayd in la isku xiro cidda iskaashi samayn karta iyo hay’adaha maalgashiga suurto geliya.

Madasha Maalgashiga, Ganacsiga iyo Iskaashiga Midowga Yurub iyo Soomaaliya waxay hadda kulanka ku dartay dhacdooyinkii hore, iyadoo goobtiisu ahayd Amara Hotel and Restaurant. Tani waxay kulanka gelinaysaa qaab xiriir ganacsi oo sii socda. Qof maalgashi ka fiirsanaya, helitaanka cidda uu la shaqaynayo wuxuu muhiim u yahay marka shirku dhammaado: wadahadalku waa inuu ka gudbaa qolka kulanka oo galaa qiimaynta mashruuca.

Xiriir loo beddelo mashruuc la maalgelin karo

Barnaamijku wuxuu doonayay inuu shirkadaha ku xiro ururrada ganacsiga iyo hay’adaha dowladda, iyadoo la eegayo dammaanado, maalgelin ilo kala duwan la isku daray iyo hay’adaha maaliyadda horumarinta. Hababkani waxay khuseeyaan qaybo kala duwan oo go’aanka maalgashiga ah. Dammaanaddu waxay kala wareejin kartaa khatarta; qaabka maalgelintuna wuxuu isu keeni karaa raasamaal kala yimid ilo badan. Hawsha la qorsheeyay waxay weli u baahan tahay ujeeddo ganacsi, ka qaybgalayaal masuul ah iyo waddo dakhli lagu heli karo.

Marxaladdan ayaa masuuliyadaha dowladda iyo shirkaduhu ku kulmaan. Shirkad maalgashi qiimaynaysa waa inay fahamtaa cidda hawsha oggolaan karta, xeerarka lagu dhaqayo iyo kaabayaasha ay adeegsanayso. Hay’ad dowladeed ayaa maamuli karta rukhsad ama adeeg uu mashruucu ku tiirsan yahay, halka hay’ad kale maalgelinta eegayso. Wadahadal wax tar leh wuxuu sidaas qeexayaa go’aanka laga rabo dhinac kasta iyo sida go’aannadaas loo kala hormarin karo.

Xafiiska dhiirrigelinta maalgashiga UNIDO ee Jarmalka wuxuu madasha ku soo bandhigay safar ganacsato oo loo qorsheeyay 4-7 Oktoobar. Wuxuu sharaxay wadahadal maalgashi, isku-xir ganacsi, bandhig badeecado iyo la kulanka hay’adaha dowladda iyo maalgelinta. Safar noocaasi ah wuxuu shirkadaha siin karaa aragti dhow oo ku saabsan cidda ay la shaqayn karaan. Qiimihiisu wuxuu ku jiraa xogta iyo xiriirka loo adeegsan karo baaritaanka mashruuca ee xiga.

Caqabadaha ka dambeeya soo bandhigidda maalgashiga

Kulanku wuxuu khuseeyaa dhaqaale ay ganacsiyada gaarka ahi durba bixiyaan adeegyo badan oo nolol maalmeedka ah. Qiimayntii Bangiga Adduunka ee 2024 waxay qiyaastay in qaybta gaarka ahi bixiso 95% shaqooyinka la abuuray. Waxay sidoo kale tilmaantay hay’ado tabar yar iyo caqabado maaliyad, tamar iyo gaadiid. Doorka ganacsiga gaarka ah oo weyn wuxuu la jiri karaa caqabado culus oo maalgashiga wax-soo-saarka hor taagan.

Caqabadahaasi waxay isku xiraan mawduucyada madasha. Shirkad wax-soo-saarka beeraha farsamaynaysa waxay u baahan tahay koronto, kaydin, gaadiid iyo iibsadayaal. Shirkad gaadiid waxay u baahan tahay xiriir lagu kalsoon yahay oo u dhexeeya badeecadda socota iyo diiwaannada gudbinteeda oggolaanaya. Adeegyada dijitaalka ahi waxay hagaajin karaan macaamilka, iyagoo weli koronto, isgaarsiin iyo xeerar shaqaynaya ku tiirsan. Qayb kasta oo gooni loo eego waxay qarin kartaa adeegga mashruucu qayb kale uga baahan yahay.

Ganacsi yar, taxanahaasi wuxuu noqon karaa mid adag. Shirkad ayaa ogaan karta baahida badeecad loo qabo, iyadoo aan haysan maalgelinta qalabka ama kaabayaasha si joogto ah loogu shaqeeyo. Iskaashi ganacsi wuxuu wax ka qaban karaa hal caqabad, isagoo mid kale sii jira. Qiimaynta maalgashigu waa inay raacdaa hawsha la qorsheeyay iyo waxa ay dhab ahaan ku tiirsan tahay. Helitaanka hal adeeg ma go’aaminayo in dhammaan qaybaha hawshu diyaar yihiin.

Dib-u-habayn iyo fulin

Madashu waxay daba socotaa dadaallo hore oo xaaladahaas wax looga qabanayay. Agoosto 2025, Bangiga Adduunku wuxuu shaaciyay deeq 125 milyan oo doollar ah oo taageeraysa maaliyadda dowladda iyo horumarinta ganacsiga gaarka ah. Barnaamijku wuxuu ka koobnaa tamarta la cusboonaysiin karo, maalgelinta yar-yar, kalluumaysiga iyo internetka. Hawshaasi waxay wadahadalka hadda siinaysaa duruufo hay’adeed; waa go’aan maalgelin oo gaar ah oo leh shuruudihiisa fulineed.

Kala saariddu waxay muhiim u tahay qiimaynta waxa kulanka xiga. Shirku wuxuu isku xiraa dad iyo hay’ado, go’aanka maalgelintu wuxuu qoondeeyaa kheyraad, fulintuna waxay kheyraadka u beddeshaa adeeg ama kaabayaal. Marxalad kasta waxay leedahay ka qaybgalayaal iyo caddayn horumar oo u gaar ah. Heshiis ganacsi oo la saxiixay, xarun shaqaynaysa iyo adeeg joogto ahi waxay ka jawaabaan su’aalo kala duwan oo ku saabsan halka maalgashigu gaaray.

Ka qaybgalayaasha, tallaabada xigta ee wax ku oolka ahi waa inay aqoonsadaan cidda ay la shaqaynayaan, go’aanka ay hay’ad kastaa gaari karto iyo xogta qiimaynta hindisuhu u baahan tahay. Tani waxay mudnaanta guud ee qaybaha dhaqaalaha u beddeshaa su’aalo ku saabsan mashruuc gaar ah, maalgelintiisa iyo adeegyada uu ku tiirsanaan doono.

Madashu waxay sidoo kale xiriirka Soomaaliya iyo Yurub ka sii horumarinaysaa wareejintii diblomaasiyadeed ee PUNT NEWS ka warrantay. Waraaqaha aqoonsigu waxay xaqiijiyaan matalaad; kulankani wuxuu khuseeyaa xiriirka ganacsatada, masuuliyiinta iyo maalgeliyayaasha. Tijaabada wax ku oolka ahi waxay ka muuqan doontaa mashaariicda la daba galo, masuuliyadaha lagu heshiiyo iyo adeegyada la bixiyo. Iskaashi sii jira wuxuu u baahan yahay in go’aannadaasi isku xirnaadaan marka ka qaybgalayaashu Muqdisho ka baxaan.