Ciidamada ammaanka Puntland ayaa Isniintii 21 Sebteembar qabtay qiyaastii 130 askari iyo saraakiil saarnaa laba gaari oo milatari kadib markii gaadiidku galay qaybta waqooyi ee Gaalkacyo ee Puntland maamusho, sida ay sheegeen saraakiil Puntland ah oo ay soo xigteen Horseed Media iyo Hiiraan Online.

Gaashaanle Sare Maxamuud Muuse Bile, taliyaha qaybta booliska Puntland ee gobolka Mudug, ayaa sheegay in labada gaari iyo 130-ka qof ay ku jiraan gacanta booliska inta baaritaan lagu hayo. Horseed waxay soo xigatay Bile oo sheegaya in gaadiidka ay leedahay dowladda federaalka Soomaaliya isla markaana uu galay soohdinta Puntland. Hadalkiisa ayaa ah xaqiijinta dadweynaha ee ugu toosan ee ku saabsan qabashada.

Sababta gaadiidku u galay waqooyiga Gaalkacyo weli waa arrin la isku hayo. Ku-simaha Madaxweynaha ahna Madaxweyne Ku-xigeenka Puntland Ilyaas Cismaan Lugatoor ayaa sheegay in ciidanka loo soo diray in ay Puntland qalqal geliyaan. PUNT NEWS ma helin caddeyn madax-bannaan oo xaqiijinaysa eedeyntaas. Hiiraan Online waxay soo werisay xog kale oo ay ka heshay ilo amni, kuwaas oo sheegay in raggu dhawaan tababar ku soo qaateen Galgaduud isla markaana laga yaabo inay ku sii jeedeen xerada federaalka ee Xananbuure, taas oo kor u qaadaysa suurtagalnimada in gaadiidku jidka ka lumay. Sharaxaaddan lafteeda si rasmi ah looma xaqiijin.

Waxa la xaqiijiyey

Qodobka la xaqiijiyey wuu ka kooban yahay fasiraadaha siyaasadeed ee kala duwan. Booliska Puntland wuxuu gacanta ku dhigay laba gaari oo ciidan iyo ku dhowaad 130 askari iyo saraakiil ah oo ku sugnaa Gaalkacyo. Booliska Puntland wuxuu gaadiidka ku tilmaamay hanti ay leedahay dowladda federaalka. Dadka la qabtay waxay ku jireen baaritaan markii wararkii ugu horreeyey la daabacay. Waxaa sidoo kale la sheegay in mas'uuliyiin heer gobol ah oo Puntland iyo Galmudug ah ay ka wada hadlayeen dhacdada.

Horseed Media waxay muujisay kala duwanaansho tirooyin ah oo ku jiray hadallada loo nisbeeyey Lugatoor. Hal meel waxaa lagu sheegay 134 qof, iyadoo isla warbixinta lagu sheegay in shan ka mid ahi yihiin reer Puntland, inta kalena ay ka yimaadeen Galmudug. Taliyaha booliska Mudug wuxuu bixiyey tiro dhan 130. Sidaas darteed PUNT NEWS wuxuu adeegsanayaa tirada uu bixiyey taliyaha booliska inta laga helayo liis rasmi ah ama faahfaahin dheeraad ah.

Qaabka maamulka Gaalkacyo oo laba qaybood u kala baxa ayaa dhacdadan ka dhigaya mid xasaasi ah. Waqooyiga magaalada waxaa maamusha Puntland, koonfurtana Galmudug. Dhaqdhaqaaq ciidan oo ka tallaaba xadka maamulku wuxuu si dhakhso ah u yeelan karaa macne siyaasadeed, xitaa marka sababtu noqon karto arrin jid, qorsheyn ama maamulka gaadiidka la xiriirta. Sidaas darteed, halka gaadiidku ku socday iyo cidda amartay safarka ayaa muhiim ah.

Laba sharaxaad oo kala duwan

Lugatoor wuxuu dhacdada u soo bandhigay khatar amni, isaga oo sheegay in ciidanka loo soo diray burburinta Puntland. Taasi waa eedeyn rasmi ah oo ka timid mas'uul Puntland ah. Ilaa waqtiga daabacaadda, dowladda federaalka iyo Galmudug ma soo bandhigin caddeyn dadweyne oo taageeraysa fasiraaddaas.

Warbixinta Hiiraan Online waxay soo jeedinaysaa waddo kale. Waxay sheegtay in ciidanku yahay dad dhawaan lagu tababaray Galgaduud oo laga yaabo inay u socdeen Xananbuure, oo ah goob tababar oo federaal ah oo ku taalla bartamaha Soomaaliya. Haddii la xaqiijiyo, dhacdadu waxay u ekaan lahayd qalad waddo ama hab-maamuus dhaqdhaqaaq, halkii ay ahaan lahayd gelitaan qorshaysan. PUNT NEWS si madax-bannaan uma xaqiijin halka loo socday.

Farqigaasi wuxuu leeyahay cawaaqib kala duwan. Haddii ciidanka si ula kac ah loogu diray dhul ay Puntland maamusho, waxaa dhalanaya su'aalo ku saabsan xiriirka amni ee federaalka iyo Puntland iyo cidda oggolaatay dhaqdhaqaaqa. Haddii jid lagu lumay, waxaa soo baxaya su'aalo ku saabsan qorsheynta safarka, isgaarsiinta iyo isku-duwidda maamullada deriska ah. Xogta la hayo hadda waxay xaqiijinaysaa qabashada, halka ujeeddada safarku aysan weli caddayn.

Sababta ay Puntland muhiim ugu tahay

Puntland iyo dowladda federaalka Soomaaliya waxay muddo dheer isku khilaafeen awoodaha dastuuriga ah, hay'adaha amniga iyo habka loo abaabulo ciidamada federaalka. Khilaafaadkaas ayaa kordhinaya xasaasiyadda dhaqdhaqaaq ciidan oo aan la sii ogeysiin oo gala dhul ay Puntland maamusho. Gaalkacyo sidoo kale waa marin muhiim ah oo isku xira Puntland iyo Galmudug, sidaas darteed dhacdooyinka halkaas ka dhaca waxay saameyn karaan amniga maxalliga ah iyo xiriirka dowlad-goboleedyada.

Tijaabada dhow waxay noqon doontaa in Puntland, Galmudug iyo dowladda federaalka ay sameeyaan xog wadaag cad oo ay arrinta ku xalliyaan si aan xiisad u kicin. Horseed waxay sheegtay in mas'uuliyiin Puntland iyo Galmudug ahi kulmeen, isla markaana Puntland ay muujisay inay sii dayn karto dhalinyarada halka gaadiidka laga yaabo inuu sii xirnaado. Arrintaas weli laguma xaqiijin heshiis rasmi ah oo qoraal ah.

Su'aalaha ugu muhiimsan ee u haray akhristayaasha Puntland waa kuwo la hubin karo: yaa amray safarka, halka gaadiidka loo qoray inuu tago, in Puntland horay loo ogeysiiyey, iyo waxa baaritaanku ka ogaado jidka ay raaceen. PUNT NEWS wuxuu kala saari doonaa xaqiijinta qabashada iyo fasiraadaha kala duwan ee sababta gaadiidku u galay waqooyiga Gaalkacyo.